Programma Referaten 9 december 2026
Referaat 1: Prefrontale hersenactiviteit tijdens cognitieve taken bij somatisch-symptoomstoornis; een verkennende fNIRS-studie
Bo de Jong werkzaam als GIOS bij GGz Breburg (Eindreferaat).
Mensen met een somatisch-symptoomstoornis rapporteren vaak cognitieve klachten, met name op het gebied van geheugen, aandacht en executief functioneren, die hun dagelijks functioneren beïnvloeden. Over de onderliggende hersenmechanismen is echter weinig bekend. Tot nu toe was hersenonderzoek bij SSD beperkt tot enkele resting-state fMRI-studies. Er is nog geen onderzoek gedaan naar de prefrontale hemodynamische reactie tijdens cognitieve taken. In deze verkennende studie werden 13 SSD-patiënten vergeleken met 47 gezonde controles tijdens een werkgeheugentaak en een executieve planningstaak, onder continue fNIRS-registratie van de prefrontale cortex, met zuurstofrijk hemoglobine als primaire uitkomstmaat. De resultaten lieten geen verschillen zien in taakgerelateerde prefrontale activatie tussen de groepen. Wel vertoonde de SSD-groep over de hele linie hogere absolute HbO-waarden, maar dit verschil verdween volledig na correctie voor de rustbaseline. Het onderzoek vond daarmee geen bewijs voor een verschil in taakgerelateerde prefrontale activatie tussen patiënten met SSD en gezonde controles. Tijdens dit referaat worden de werking van fNIRS, de onderzoeksopzet en de belangrijkste resultaten besproken. Ook is aandacht voor de beperkte en ongelijke steekproef, de verschillen in leeftijd en opleidingsniveau tussen de groepen en de betekenis daarvan voor de interpretatie van de bevindingen.
Referaat 2: Van data naar dialoog: Zelfmonitoring in de geestelijke gezondheidszorg
Giel Martens werkzaam als VIOS bij GGz Breburg (Eindreferaat)
De Experience Sampling Method (ESM) wordt in de geestelijke gezondheidszorg ingezet als digitaal monitoringinstrument binnen klinische en ambulante behandeltrajecten. Door het gestructureerd en in het moment vastleggen van gedachten, gevoelens en ervaringen in de eigen leefomgeving biedt ESM een actueel inzicht in het dagelijks functioneren van cliënten. In de behandelpraktijk wordt ESM in verband gebracht met het vergroten van inzicht en bewustwording, het personaliseren van behandelingen en het verbeteren van de communicatie tussen cliënt en behandelaar. Tegelijkertijd is er nog relatief weinig bekend over hoe mensen met een ernstige psychische aandoening (EPA) de inzet van ESM ervaren en welke specifieke behoeften, voorkeuren en randvoorwaarden zij hebben bij de integratie van een digitaal zelfmanagementplatform in hun behandelproces. Mogelijke knelpunten, zoals de ervaren meetbelasting, een verhoogde klachtenfocus, privacyzorgen en de complexe vertaalslag van dagboekdata naar concrete behandelkeuzes, maken dat de inzet van ESM niet vanzelfsprekend leidt tot betere besluitvorming. Zonder goed zicht op de perspectieven van gebruikers bestaat het risico dat een ESM-platform onvoldoende aansluit bij de leefwereld en belastbaarheid van de doelgroep. Dit onderstreept de behoefte aan wetenschappelijk onderzoek vanuit het perspectief van cliënten met EPA. Een stap hierin is het in kaart brengen van hun inhoudelijke en praktische behoeften ten aanzien van het gebruik van ESM-dagboekmetingen in het contact met de behandelaar. Het betreft een kwalitatief onderzoek naar de behoeften, voorkeuren en randvoorwaarden van mensen met een ernstige psychische aandoening bij de inzet van een digitaal ESM-zelfmanagementplatform ter ondersteuning van samen beslissen met hun behandelaar. De verkregen kwalitatieve inzichten dienen als directe gebruikersinput voor de verdere ontwikkeling van het e-healthplatform, met als hoger doel het bevorderen van herstelgerichte zorg en actieve betrokkenheid.
Referaat 3: Leven met een late diagnose: ervaringen van ouderen met ADHD
Renske van Kempen werkzaam als VIOS bij GGz Breburg (Eindreferaat)
Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) is een neurobiologische ontwikkelingsstoornis die gedurende de levensloop kan persisteren. Hoewel steeds meer bekend is over ADHD bij volwassenen, zijn ouderen nog relatief weinig vertegenwoordigd in wetenschappelijk onderzoek. Hierdoor is nog beperkt bekend hoe ouderen het krijgen van een ADHD-diagnose op latere leeftijd ervaren en welke betekenis zij hieraan geven. Dit onderzoek heeft als doel inzicht te krijgen in de persoonlijke ervaringen van ouderen die op latere leeftijd de diagnose ADHD hebben gekregen. Hiermee wordt beoogd bij te dragen aan een beter begrip van de betekenis van een late diagnose en van de behoeften van deze doelgroep in behandeling en begeleiding. Het betreft een kwalitatief onderzoek waarvoor zeven semigestructureerde interviews zijn afgenomen bij cliënten van 57 tot 69 jaar die in behandeling zijn bij PersonaCura van GGz Breburg. De interviews zijn geanalyseerd met behulp van thematische analyse. Tijdens het referaat worden de bevindingen uit het onderzoek gepresenteerd en in de context van bestaande wetenschappelijke literatuur geplaatst. Daarnaast wordt stilgestaan bij de betekenis van de bevindingen voor de klinische praktijk en bij aandachtspunten voor vervolgonderzoek.
Referaat 4: Implementatie van GIT-PD voor ouderen: makkelijker gezegd dan gedaan?
Marieke Stams werkzaam als GIOS bij GGz Breburg (Eindreferaat)
Persoonlijkheidsstoornissen komen ook op oudere leeftijd frequent voor, maar onderzoek naar de implementatie van behandelprogramma's voor deze doelgroep is beperkt. Implementatieonderzoek is van belang omdat evidence-based behandelmethoden niet vanzelfsprekend worden geïntegreerd in de dagelijkse klinische praktijk en de wijze van implementatie invloed heeft op de uiteindelijke effectiviteit van behandelingen. Dit referaat behandelt de resultaten van een mixed-methods implementatiestudie naar Guideline Informed Treatment for Personality Disorders (GIT-PD) voor ouderen binnen ambulante en klinische ouderenpsychiatrische teams van vijf Nederlandse GGZ-instellingen. Aan de hand van vragenlijsten en focusgroepen wordt ingegaan op de haalbaarheid van implementatie, de ervaren barrières en faciliterende factoren, en de strategieën die teams gebruikten om implementatie te ondersteunen. Daarnaast worden de belangrijkste lessen besproken voor duurzame implementatie van behandelprogramma's binnen de ouderenpsychiatrie en wordt ingegaan op de implicaties voor de klinische praktijk.
Het programma
17.55 uur Opening door voorzitter
18.00 – 18.30 Referaat 1
18.30 – 19.00 Referaat 2
19.00 - 19.30 Referaat 3
19.30 - 20.00 Referaat 4
20.05 uur Afsluiting door voorzitter
Accreditatie
Voor de referaten is accreditatie aangevraagd bij de NVvP, NVP, FGzPt, het Register Verpleegkundig Specialisten, V&VN (SPV) en SRVB voor Vaktherapeuten
Organisatie Commissie
Dhr. R van Dijk, A-opleider/psychiater Mw. A. van den Broek, P-opleider/klinisch psycholoog Mw. C. Oonincx, Opleider GGZ VS /verpleegkundig specialist Mw. K. van Loon, beleidsmedewerker Mw. W. Verhagen, coördinator Training en Ontwikkeling
Doelgroepen
Psychiaters (i.o.), psychologen (i.o.), verpleegkundig specialisten (i.o.), SPV (i.o.) en Vaktherapeuten
Uiteraard zijn ook andere geïnteresseerden welkom.
Locatie Online Kosten en inschrijving
Deelname is voor iedereen gratis. Aanmelden en registratie accreditatiepunten: Medewerkers van GGz Breburg: Graag aanmelden in Leerplein Leerplein GGz Breburg. Klik op inschrijven en meld je aan! Externe deelnemers: Aanmelden kan via https://ggzbreburg.capp12.nl/open-courses
Voor informatie: Wendy Verhagen, bereikbaar op maandag en dinsdag Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
