Wetenschappelijk Referaat Reinier van Arkel 'Beter bewaakt' 23 juni 2026

"Beter bewaakt: specialistische ouderenzorg rondom lithium en clozapine"

Spreker: Daniël van de Wetering (verpleegkundige i.o. tot verpleegkundig specialist)

Datum-tijd: dinsdag 23 juni 2026 (16.00 – 17.00 uur). Kom a.u.b. op tijd!
Plaats: De Kapel (F1.26), Reinier van Arkel, Bethaniestraat 2 te 's-Hertogenbosch

Lithium en clozapine zijn onmisbare middelen in de ouderen GGZ, maar bij oudere FACT cliënten geven ze door leeftijd, comorbiditeit en polyfarmacie een hogere kans op complicaties zoals intoxicaties, nierfunctieverslechtering, dehydratie, infecties, neutropenie en obstipatie. Dit vraagt om zorgverleners die deze risico’s kennen en tijdig kunnen handelen.

In dit referaat beschrijf ik de belangrijkste risico’s van lithium en clozapinegebruik bij ouderen en waarom deze doelgroep extra kwetsbaar is. De focus ligt op de rol van de verpleegkundig specialist GGZ: het herkennen van risicosignalen, het organiseren van passende controles, het bieden van begrijpelijke uitleg, en het opbouwen van een betrouwbare behandelrelatie waarin cliënten veranderingen durven melden. Ook de samenwerking met naasten en andere zorgdisciplines komt hierin terug.

Daarnaast presenteer ik het onderzoeksplan voor een ontwerpgericht onderzoek dat moet uitwijzen hoe de VS ggz deze taken binnen een FACT team optimaal kan vormgeven. Resultaten zijn nog niet beschikbaar, omdat het onderzoek nog moet worden uitgevoerd.

(Accreditatie voor psychiaters, verpleegkundig specialisten, psychologen, s.p.v, verpleegkundigen en verzorgenden is aangevraagd)

Online refereeravond GGZ Breburg 24 juni

Het programma van deze online refereeravond van GGz Breburg is: 
17.55 uur Opening door voorzitter
18.00 -20.00 uur Referaten
20.05 uur Afsluiting door voorzitter

Er zijn drie referaten: 

Referaat 1

Spreker: Ellen van Mensvoort-Mathijssen
Inhoud:
Een verkenning van CoMBI, een model dat probleemgedrag bij dementie benadert als signaal van onvervulde psychologische behoeften. De eerste resultaten laten zien dat het model vooral waardevol is in structuur, toepasbaarheid en multidisciplinaire samenwerking binnen de praktijk.

Referaat 2

Spreker: Karima Baddi
Inhoud:
Dit referaat gaat over de mentale gezondheid van artsen in opleiding tot psychiater binnen GGz Breburg. Centraal staat hoe factoren als werkdruk, psychologische veiligheid, steun en autonomie samenhangen met stress, burn-out en een gezond opleidingsklimaat.

Referaat 3

Spreker: Sterre van den Oever
Inhoud:
Een onderzoek naar autonomie bevorderend beleid bij adolescenten met persisterende suïcidale gedachten. De studie kijkt naar de toepassing, veiligheid en uitkomsten van deze aanpak en naar veranderingen in suïcidepogingen na de start van het beleid.

Een uitgebreide beschrijving van de referaten lees je hier

Locatie Online
Kosten en inschrijving Deelname is voor iedereen gratis.

Aanmelden en registratie accreditatiepunten:
Medewerkers van GGz Breburg: Graag aanmelden in Leerplein Leerplein GGz Breburg. Klik op inschrijven en meld je aan!
Externe deelnemers: Aanmelden kan via https://ggzbreburg.capp12.nl/open-courses

 

 

 

Lithium en SGLT2-remmers: farmacologische achtergrond en klinische praktijk

Aios Axel Daams houdt zijn eindreferaat over de interactie tussen SGLT2-remmers en lithium. SGLT2 remmers zoals dapagliflozine en empagliflozine zijn voor veel voorschrijvers in de psychiatrie relatief onbekende middelen. Deze middelen worden steeds breder ingezet, niet alleen bij diabetes mellitus type 2 maar ook bij hartfalen en chronische nierschade, waardoor het aantal patiënten dat ze gebruikt snel toeneemt. Door hun werkingsmechanisme kunnen SGLT2 remmers theoretisch invloed hebben op de renale excretie van lithium, wat deze interactie klinisch relevant maakt voor psychiaters.

In dit referaat bespreekt Axel de farmacologische achtergrond van deze interactie en presenteert hij eigen retrospectief observationeel onderzoek naar veranderingen in lithiumspiegels na introductie van SGLT2 remmers. Het doel is om meer inzicht te bieden in deze interactie, bewustwording hierover te vergroten en handvatten te geven hoe hier in de klinische praktijk mee om te gaan.

Datum: dinsdag 10 februari 2026
Tijdstip: 16.00 – 17.00 uur. Kom a.u.b. op tijd!
Plaats: De Kapel (F1.26), Reinier van Arkel, Bethaniestraat 2 te 's-Hertogenbosch

Accreditatie voor psychiaters, verpleegkundig specialisten, psychologen, s.p.v, verpleegkundigen en verzorgenden is aangevraagd.

Online refereeravond GGZ Breburg 9 september

Het programma van deze online refereeravond van GGz Breburg is: 

17.55 uur                     Opening door voorzitter
18.00 – 18.30               Referaat 1
18.30 - 19.00               Referaat 2
19.00 - 19.30               Referaat 3
19.30 - 20.00               Referaat 4
20.05 uur                    Afsluiting door voorzitter

Referaat 1: LVB in de GGZ door Diede van Limpt werkzaam als GIOS bij GGz Breburg (Eindreferaat)

Mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB) of zwakbegaafdheid vormen een kwetsbare groep binnen de geestelijke gezondheidszorg. Uit eerder onderzoek blijkt dat zij aanzienlijk vaker psychische problemen ervaren dan mensen zonder verstandelijke beperking, terwijl passende diagnostiek en behandeling vaak uitblijven. Problematiek wordt regelmatig niet tijdig herkend, waardoor cliënten risico lopen op verkeerde diagnoses, langdurige behandeltrajecten, crisisinterventies en beperkte behandelresultaten. Tegelijkertijd vraagt effectieve zorg voor deze doelgroep om specifieke aanpassingen in communicatie, begeleiding en samenwerking met het sociale netwerk.

Tijdens dit referaat wordt een kwalitatieve studie gepresenteerd die zich richt op factoren die de kwaliteit van geestelijke gezondheidszorg voor mensen met een verstandelijke beperking beïnvloeden. De studie onderzoekt zowel de ervaringen van behandelaren als die van cliënten met psychische problematiek en een verstandelijke beperking. Door middel van semigestructureerde interviews en een focusgroep zijn inzichten verzameld over herkenning van LVB, knelpunten in behandeling, samenwerking met naasten en ideeën over aanpassingen binnen de zorgpraktijk. Deze inzichten worden tijdens het referaat gedeeld. Daarnaast wordt ingegaan op de specifieke uitdagingen binnen het Nederlandse zorgsysteem, waarin de zorg voor verstandelijke beperkingen en de geestelijke gezondheidszorg vaak gescheiden georganiseerd en gefinancierd zijn. Deze scheiding kan leiden tot fragmentatie van zorg. In dit referaat wordt ook stil gestaan bij concrete aanbevelingen voor professionals en organisaties in de GGZ om de zorg voor deze doelgroep verder te optimaliseren.

Referaat 2: Een dwangstoornis anders bekeken: het PANDAS Syndroom door Nathalie Macken werkzaam als AIOS bij GGz Breburg (Eindreferaat)

Dit referaat gaat over het PANDAS Syndroom (Pediatric Autoimmune Neuropsychiatric Disorder associated with Streptococcal Infection). Het is een ernstige neuropsychiatrische aandoening, geassocieerd met infecties door de groep-A-bèta-hemolytische streptokokken bacterie. Een infectie met deze bacterie kan auto-immuunreacties en ontstekingen veroorzaken in het centraal zenuwstelsel (CZS), die kunnen leiden tot het acuut ontstaan van obsessief-compulsief stoornissen (dwangklachten), tics en gedragsstoornissen. Daarnaast geeft een infectie met deze bacterie ook vaak somatische klachten zoals slaapstoornissen, anorexie en mictieklachten. Patiënten met een acuut ontstaan van dwangklachten worden meestal, conform de richtlijn, behandeld met conventionele behandelingen (CGT, farmacotherapie). Als er sprake is van het PANDAS syndroom, kan deze conventionele behandeling echter tekortschieten en moeten patiënten verder geholpen worden. Omdat er dan sprake is van een auto-immuunziekte, is voor een succesvolle behandeling een multidisciplinaire persoonsgerichte aanpak nodig met samenwerking tussen onder andere de kinder- en jeugdpsychiater, kinderarts, immunoloog en/of -neuroloog en kinderpsycholoog.

In dit referaat wordt de casus gepresenteerd van een inmiddels 18-jarige patiënt, die het PANDAS syndroom heeft en behandeld wordt met immunotherapie bij de kinderarts. Dankzij deze therapie zijn de ernstige dwang- en andere psychiatrische klachten van patiënten veel verbeterd. Met dit referaat wil Nathalie meer bewustzijn creëren bij de kinder- en jeugdpsychiatrie voor het belang van vroege (h)erkenning en behandeling van PANDAS. Het is een uitnodiging om verder te kijken, zeker als traditionele psychiatrische behandelingen niet lijken aan te slaan en de dwangstoornis anders lijkt te verlopen dan normaal. Er wordt naast de casuspresentatie ook een overzicht en uitleg gegeven over het PANDAS Syndroom, gebaseerd op een uitgebreide wetenschappelijke literatuurstudie.

Referaat 3: De betekenis van herstel: een clientperspectief door Emile Verbeek werkzaam als GIOS bij GGz Breburg (Eindreferaat)

Herstel is een kernbegrip binnen de hedendaagse geestelijke gezondheidszorg, maar wat herstel precies betekent hangt af vanuit welk of wiens perspectief je het bekijkt. In dit referaat worden de resultaten gepresenteerd van een kwalitatieve studie naar de betekenis van herstel vanuit het perspectief van cliënten in de specialistische GGZ. Aan de hand van interviews is onderzocht hoe cliënten hun herstelproces ervaren, hoe zij verschillende hersteldomeinen (persoonlijk, maatschappelijk en klinisch herstel) met elkaar in verband brengen, en hoe zij hun positie binnen verschillende herstelfasen duiden.

Dit onderzoek laat zien dat herstel wordt ervaren als een dynamisch en niet-lineair proces waarin persoonlijke ontwikkeling, maatschappelijke participatie, betekenisgeving, acceptatie en het hervinden van regie met elkaar verweven zijn; een voortdurend proces van bewegen tussen kwetsbaarheid en veerkracht. Cliënten beschrijven hoe de betekenis van herstel in de loop van de tijd verandert en hoe de verschillende hersteldomeinen sterk met elkaar verweven zijn; veranderingen in één domein hebben vaak invloed op de andere domeinen.

Het onderzoek toont de complexiteit en mogelijkheden van herstelmetingen. Cliënten ervaren uitkomsten van vragenlijsten namelijk vaak als momentopnamen die slechts een deel van hun herstelproces weerspiegelen. Deze bevinding sluit aan bij het gedachtegoed van ‘Validation in Action’, waarin niet alleen wordt gekeken naar de psychometrische kwaliteit van meetinstrumenten, maar juist ook naar de vraag hoe betekenisvol, herkenbaar en bruikbaar de uitkomsten zijn voor cliënten en professionals in de dagelijkse praktijk en validatie hiermee geen statisch begrip is. Vanuit dit perspectief ontstaat validiteit ook in de dialoog waarin meetresultaten worden besproken, geïnterpreteerd en verbonden aan het persoonlijke herstelverhaal van de cliënt.

Het referaat biedt daarmee zowel nieuwe inzichten in de beleving van herstel als aanknopingspunten voor het herstelgericht inzetten van uitkomstmetingen binnen de GGZ.


Referaat 4: Ambulante dwangbehandeling onder de WvGGz; mogelijkheden en uitdagingen in de praktijk door Nemo Backx werkzaam als AIOS bij GGz Breburg (Eindreferaat)

Met de ingang van de Wet verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (WvGGz) in 2020 is het accent op dwangbehandeling verschoven van enkel de opname setting naar behandeling in bredere zin. Een verschil ten opzichte van zijn voorganger (wet BOPZ), maar ook ten opzichte van buitenlandse wetgeving is de juridische mogelijkheid tot het verstrekken van ambulante dwangmedicatie. Hoewel hiermee de opties om ambulante behandelingen vorm te geven toenemen, lijkt er in de praktijk nog een zekere terughoudendheid te zijn in de toepassing hiervan. Dit blijkt onder andere uit cijfers van een geïntegreerde GGz-instelling (GGNet). In 2021 werd slechts in 1,9% van alle afgegeven crisismaatregelen, en in 3% van de afgegeven zorgmachtigingen ambulante dwangmedicatie verstrekt. Het doel van dit onderzoek is om in kaart te brengen wat mogelijke factoren kunnen zijn die invloed hebben op het al dan niet toepassen van ambulante dwangmedicatie. Dit mixed-methods onderzoek bestaat uit een online vragenlijst met zowel open als gesloten vragen die werd afgenomen onder ambulant psychiaters van een GGz instelling in Nederland. Zowel beschrijvende als kwalitatieve data-analyses werden uitgevoerd en de resultaten zullen tijdens het referaat besproken worden.

Accreditatie

Voor de referaten is accreditatie aangevraagd bij de NVvP, NVP, FGzPt, het Register Verpleegkundig Specialisten, V&VN (SPV) en SRVB voor Vaktherapeuten.

Organisatie Commissie

  • Dhr. R van Dijk, A-opleider/psychiater
  • Mw. A. van den Broek, P-opleider/klinisch psycholoog
  • Mw. C. Oonincx, Opleider GGZ VS /verpleegkundig specialist
  • Mw. K. van Loon, beleidsmedewerker
  • Mw. W. Verhagen, coördinator Training en Ontwikkeling

 

Doelgroepen

Psychiaters (i.o.), psychologen (i.o.), verpleegkundig specialisten (i.o.), SPV (i.o.) en Vaktherapeuten. Uiteraard zijn ook andere geïnteresseerden welkom.

Locatie 

Online  


Kosten en inschrijving 

Deelname is voor iedereen gratis.

Aanmelden en registratie accreditatiepunten 

Medewerkers van GGz Breburg:  

Graag aanmelden in Leerplein Leerplein GGz Breburg.  Klik op inschrijven en meld je aan!   

Externe deelnemers:  

Aanmelden kan via https://ggzbreburg.capp12.nl/open-courses 

Voor informatie: Wendy Verhagen, bereikbaar op maandag en dinsdag 
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.  

 

Online refereeravond GGz Breburg 10 december 2025

Hierbij nodigen we je van harte uit voor de online refereeravond van GGz Breburg op 10 december van 18.00-20.00 uur. Tijdens deze bijeenkomst presenteren enkele onderzoekers hun resultaten.

 

Referaat 1: Een psychiaterperspectief op ziekte-inzicht

Spreker: Yoni Sadaune, AIOS bij GGz Breburg

Een gebrekkig ziekte-inzicht wordt als een opvallend en veelvoorkomend kenmerk bij psychotische stoornissen genoemd, maar het begrip is allesbehalve eenduidig. Binnen de psychiatrie wordt ziekte-inzicht veelal beschreven als het vermogen van patiënten om problemen in hun functioneren te onderkennen, die problemen toe te schrijven aan (psychotische) symptomen en te erkennen dat deze symptomen behandeld moeten worden. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat ziekte-inzicht een belangrijke factor is voor therapeutische adherentie en dat het samenhangt met behandeluitkomsten zoals ernst van de symptomen, effect van psychotherapie, aantal (gedwongen)opnames en niveau van functioneren. 

Tegelijk is er kritiek om dit begrip op deze manier te hanteren in de klinische praktijk. Het kan de gelijkwaardigheid tussen patiënt en arts ondergraven, en daarmee ook de therapeutische relatie zelf. De aanname is hierbij dat de visie van psychiaters die werken met psychotische patiënten nauw aanleunt bij hoe ziekte-inzicht beschreven wordt in de literatuur. Er is echter weinig bekend hoe psychiaters het begrip ziekte-inzicht daadwerkelijk in hun dagelijkse praktijk conceptualiseren en benaderen. Via semigestructureerde interviews onderzocht Yoni hoe FACT-psychiaters ziekte-inzicht definiëren, welke betekenis zij eraan hechten, en welke rol het speelt in de omgang met hun patiënten. 

Dit referaat bestaat uit twee delen. In het eerste deel bespreekt Yoni de uiteenlopende conceptualisaties van ziekte-inzicht in de literatuur, en hoe deze zich verhouden tot thema’s als stigma, autonomie en de behandelrelatie. In het tweede deel presenteert hij de inzichten uit het kwalitatieve onderzoek.

 

Referaat 2: Samen beslissen 2.0.

Spreker: Ying Maerten, AIOS bij GGz Breburg

Besluitvorming is inherent aan elk behandeltraject, en dus ook van toepassing in de psychiatrie. Samen beslissen is naar verwachting ook voor jongeren van meerwaarde. Of hier sprake van is en in welke mate dit toegepast wordt in de jeugdpsychiatrie is weinig onderzocht. Ying onderzocht in welke mate Samen Beslissen methodisch wordt toegepast bij jongeren. Hoe ervaren jongeren de wijze (kwaliteit) van de besluitvorming? Komt dit overeen met de perceptie van behandelaars? En welke factoren kunnen meespelen in eventuele verschillen?

 

 

Referaat 3: “Samen ADHD: Een exploratief kwalitatief onderzoek naar het perspectief en mogelijke behoefte van volwassen kinderen van senioren met ADHD”

Spreker: Didi van Kleef, AIOS bij GGz Breburg

Binnen de ouderenpopulatie (leeftijd >60 jaar) bevindt zich een substantiële (en groeiende) groep ADHD-cliënten die levenslang een lagere kwaliteit van leven en significant disfunctioneren op meerdere levensgebieden ervaart. Deze negatieve gevolgen blijven niet beperkt tot desbetreffende ADHD- cliënten, maar kunnen ook zorgen voor een grote belasting voor diens naastbetrokkenen en mogelijk ontwikkeling van problemen binnen de ouder-kindrelatie. Er is tot nu toe nauwelijks wetenschappelijk onderzoek beschikbaar naar de ervaring en behoeften van volwassen kinderen van oudere cliënten met ADHD. Het doel van dit exploratieve kwalitatieve onderzoek is meer duidelijkheid verschaffen over dit onderbelichte aspect, namelijk het verkennen van de ervaring en behoeften van volwassen kinderen van oudere cliënten bij wie onlangs op latere leeftijd ADHD is gediagnostiseerd.

 

Programma

17.55 uur Opening door voorzitter

18.00 -20.00 uur Referaten

20.05 uur Afsluiting door voorzitter

Voor meer informatie over de inhoud van de presentaties: Programma_Referaten_10_december_2025.pdf

 

Aanmelden

Wil je deelnemen meld je dan aan: https://ggzbreburg.capp12.nl/open-courses/courses

Je dient je eenmalig te registreren. Klik op log in en vervolgens op maak een account aan (onderin). Registreer je gegevens en meld je aan.

Let op! De link staat, nadat je bent ingeschreven, in Leerplein bij berichten

 

Accreditatie:

Registreer op Leerplein eenmalig je beroepsvereniging en registratienummer. Dit doe je door in Leerplein op je initialen te klikken, daarna op instellingen, extern portfolio en vervolgens op ‘voeg toe’ te klikken.

Na registratie worden je punten automatisch bijgeschreven. In de folder zie je voor welke beroepsgroepen accreditatie is aangevraagd.